مرتضی جوهری

معمولا موضوعات مرتبط با مسائل و حوادث امنیتی هر کشور جهت حفظ اسرار به اشکال مختلف توسط رسانه ها روایت می‌شوند؛ مانند الی کوهن که روایت‌های متعددی درباره دستگیری او وجود دارد. به هر حال در این مبحث سعی بر این است که منابع معتبر و قابل اطمینان مورد استفاده قرار گیرد. پس از اعدام الی کوهن، خانواده او چندین بار از سوریه درخواست کردند جسدش را برای آنها بفرستند اما این درخواست ها رد شدند و او را در نقطه ای نامعلوم دفن کردند. در ۱۸ می ۲۰۲۵ دفتر نخست وزیری رژیم صهیونیستی اعلام کرد موساد به دنبال یک عملیات مخفی توانسته است تعداد زیادی وسایل شخصی، عکس، سند و دست نوشته های متعلق به کوهن را وارد اسرائیل کند. 
هنوز مدتی از خبر دستگیری کوهن نگذشته بود که یک فاجعه دیگر برای صهیونیست ها به‌وجود آمد و آن، دستگیری «ولفگانگ لوتز» 
(Wolfgang Lutz) جاسوس دیگر موساد به همراه همسرش در سوریه بود. واحد سزاریه که مئیر آمیت آن را تشکیل داده بود، حالا دیگر رو به متلاشی شدن می رفت. لوتز یکی از مهره های کلیدی در جمع آوری اطلاعات مرتبط با برنامه ترور دانشمندان آلمانی بود که در فوریه ۱۹۶۵ توسط نیروهای امنیتی سوریه دستگیر شد. طبق گفته رونین برگمن نویسنده اسرائیلی، عواملی که باعث شد لوتز به دام بیفتد، تماس ها و فعالیت های بیش از اندازه و اشتباهات مکرر او بود. همچنین داستان پوششی و ساختگی اش چندان فریبنده نبود. با این حال چیزی که باعث نجات لوتز و همسرش از اعدام شد این بود که سرویس امنیتی آلمان غربی به درخواست اسرائیل پذیرفت به سوری ها اعلام کند که لوتز برای آنها کار می‌کرده است. این باعث شد آن دو به سرنوشت کوهن دچار نشوند و به حبس ابد محکوم شوند. سرانجام هر دو در سال ۱۹۶۷ در جریان تبادل اسرا پس از جنگ شش روزه آزاد شدند.
با دستگیری کوهن و لوتز، ضربه سختی به موساد وارد شد و به دنبال آن واحد سزاریه که هزینه و زمان زیادی برای شکل گیری آن صرف شده بود باید منحل می شد. فرمانده این واحد برای این که دوباره متحمل شکست نشود از تمامی جاسوسان خود در کشورهای مختلف خواست فعالیت هایشان را نیمه کاره رها کرده و به اسرائیل بازگردند. موساد برای آموزش نیروهای این واحد سال ها وقت گذاشته بود. یکی از برنامه های موساد در طول آموزش مأموران خود این است که برای هر کدام از آنها یک پوشش امنیتی، طراحی و بازسازی کند تا در طول مأموریتشان در کشورهای مختلف به‌کار گیرند. این پوشش ها شامل شخصیت‌ها، روابط و خویشاوندی های جعلی، داستان ها و خاطرات ساختگی، مشاغلی که قرار است مأموران در آن مشغول به کار شوند، زبان و لهجه خاص منطقه مورد نظر و مواردی این چنینی است. این سازمان بیشتر زمان آموزش مأموران خود را برای تمرین در این زمینه اختصاص می دهد تا در طول فعالیتشان هیچ گونه خطایی پیش نیاید. مأموران در طول آموزش بارها شخصیت ها و داستان های پوششی و ساختگی خود را تمرین می کنند تا زمانی که اساتید آنها تأیید کنند که آماده به کار هستند. این نوع آموزش در تمامی سرویس های اطلاعاتی انجام می شود اما تمرکز موساد بر آن بیشتر است.
ادامه دارد...